(untitled) (Proceedings of Scientific Conference on Multidisciplinary Studies, 2024)
Ultratovush tekshiruvi (UTT), sonografiya — ultratovush toʻlqinlari yordamida inson yoki hayvon tanasini noinvaziv oʻrganish. Ultratovushning fizik asosi piezoelektrik effektdir. Baʼzi kimyoviy birikmalarning monokristallari (kvars, bariy titanat) ultratovush toʻlqinlari taʼsirida deformatsiyalanganda, bu kristallar yuzasida qarama-qarshi belgili elektr zaryadlari paydo boʻladi. Ularga oʻzgaruvchan elektr zaryadi qoʻllanilganda, ultratovush toʻlqinlarining chiqishi bilan kristallarda mexanik tebranishlar paydo boʻladi. Bir xil piezoelektrik element muqobil ravishda qabul qiluvchi yoki ultratovush toʻlqinlarining manbai boʻlishi mumkin.